Πώς μπορεί να απαλλαγεί ένας εγγυητής από δάνειο – Όλα όσα πρέπει να ξέρετε

Η θέση του εγγυητή σε ένα δάνειο πολλές φορές φέρνει τον ίδιο ενώπιον σοβαρών ευθυνών, χωρίς να έχει ο ίδιος επωφεληθεί οικονομικά. Είτε πρόκειται για συγγενικά, είτε για φιλικά πρόσωπα, οι δεσμεύσεις της εγγύησης μπορεί να οδηγήσουν ακόμα και σε απώλεια περιουσιακών στοιχείων αν ο πρωτοφειλέτης αδυνατεί να αποπληρώσει.

Το νομικό πλαίσιο στην Ελλάδα, μέσα από τις διατάξεις του Αστικού Κώδικα και πληθώρας δικαστικών αποφάσεων, παρέχει εναλλακτικές για την απελευθέρωση του εγγυητή, ανάλογα με τα επιμέρους δεδομένα της κάθε περίπτωσης.

Σε αυτό το άρθρο θα αναλύσουμε τα βασικά σημεία τα οποία μπορεί ο εγγυητής να επικαλεστεί για να απαλλαγεί από την ευθύνη, συνδυάζοντας νομοθεσία και δικαστική πρακτική.

Διαδικασία απελευθέρωσης εγγυητή

Η διαδικασία για την απαλλαγή ενός εγγυητή εξετάζει τόσο τη σύμβαση που έχει υπογραφεί, όσο και τις εκάστοτε συνθήκες μεταξύ δανειολήπτη, εγγυητή και τράπεζας.

Καταρχάς, εξετάζονται οι ρήτρες και οι όροι της σύμβασης, ώστε να διαπιστωθεί εάν υπάρχουν ακυρότητες ή καταχρηστικές διατάξεις.

Κατόπιν, ακολουθεί υπεύθυνη νομική προσέγγιση με κατάθεση ενστάσεων και αγωγών, ειδικά εάν η τράπεζα εκκινήσει διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης.

Συχνά ενδείκνυται η διαμεσολάβηση και η εξωδικαστική λύση, ώστε να βρεθεί συμβιβαστική οδός για όλες τις πλευρές.

Ο ρόλος του δικηγόρου είναι καθοριστικός στην κατάθεση των σωστών ενστάσεων, ώστε να επωφεληθεί πλήρως ο εγγυητής από τη νομοθεσία.

Κύριοι λόγοι απαλλαγής εγγυητή

Υπάρχουν αρκετοί νομικοί λόγοι που μπορεί να οδηγήσουν στην απαλλαγή ενός εγγυητή από την υποχρέωσή του.

Πρώτα από όλα, η ύπαρξη άκυρων όρων συναλλαγής ή παραίτηση από σημαντικά δικαιώματα, όπως η ένσταση διζήσεως, μπορεί να ακυρώσει τη δέσμευση.

Επίσης, ουσιώδης τροποποίηση των όρων της σύμβασης μεταξύ τράπεζας και πρωτοφειλέτη χωρίς τη συμμετοχή του εγγυητή αποτελεί βάσιμο έρεισμα για απαλλαγή.

Παραπλάνηση ή απάτη από τον οφειλέτη ή ακόμη και συμφωνίες που έγιναν μεταξύ πιστωτή και πρωτοφειλέτη, σε άγνοια του εγγυητή, εξετάζονται λεπτομερώς στα δικαστήρια.

Κάθε περίπτωση κρίνεται με βάση τα πραγματικά περιστατικά και αναλόγως της νομολογίας που ισχύει εκείνη τη χρονική στιγμή.

Συχνά παρουσιάζονται νομικές αστοχίες στη σύμβαση

Ένα από τα συνηθέστερα προβλήματα εντοπίζεται στους γενικούς όρους συναλλαγών, καθώς συχνά παραβιάζονται νόμοι που προστατεύουν τον καταναλωτή.

Τα δικαστήρια μπορούν να κρίνουν άκυρη μια σύμβαση όταν όροι έχουν επιβληθεί μονομερώς ή όταν δεν εφαρμόστηκαν διαδικασίες σύμφωνα με την καλή πίστη.

Παραδείγματα αποτελούν οι περιπτώσεις όπου η τράπεζα δεν ενημέρωσε επαρκώς τον εγγυητή για τον πραγματικό κίνδυνο ανάληψης της ευθύνης.

Σε τέτοιες περιπτώσεις, ο εγγυητής μπορεί να ζητήσει την ακύρωση της σύμβασης ή να απαλλαγεί από το μέρος του ποσού που του αναλογεί.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στην εξέταση εγγράφων και στις ημερομηνίες υπογραφής των συμβάσεων, καθώς πολλά λάθη μπορούν να οδηγήσουν στην ακυρότητα.

Σύντομος οδηγός απαλλαγής εγγυητή

• Έλεγχος σύμβασης δανείου για άκυρους ή καταχρηστικούς όρους
• Κατάθεση ένστασης ή αγωγής ελευθερώσεως μέσω δικηγόρου
• Συλλογή στοιχείων που επιβεβαιώνουν παραβίαση δικαιωμάτων του εγγυητή
• Εξέταση του εάν έχει τροποποιηθεί χωρίς υπογραφή η σύμβαση
• Εκτίμηση πιθανών λόγων πλάνης ή απάτης κατά τη σύναψη της εγγύησης

Πλεονεκτήματα απαλλαγής

Η απαλλαγή από τη δέσμευση ως εγγυητής σώζει ουσιαστικά την περιουσία του εγγυητή και κατ’ επέκταση την οικονομική του ελευθερία.

Δίνει τη δυνατότητα να αποφύγει ο εγγυητής χρέη που δεν δημιουργήθηκαν για δικό του όφελος, περιορίζοντας τις συνέπειες από λάθη τρίτων.

Μειονεκτήματα & δυσκολίες

Η διαδικασία απαλλαγής μπορεί να είναι χρονοβόρα και συχνά απαιτεί εξειδικευμένες νομικές γνώσεις. Δεν είναι πάντα βέβαιο το αποτέλεσμα στα δικαστήρια.

Απαιτείται πλήρης τεκμηρίωση και ουσιαστική απόδειξη, ενώ ορισμένες τράπεζες αντιδρούν δυναμικά σε τέτοια αιτήματα, καθυστερώντας τη διαλεύκανση.

Συχνές ερωτήσεις και πρακτικά παραδείγματα

Ερώτηση	Απάντηση
Αν ο πρωτοφειλέτης αποπληρώσει μέρος του δανείου;	Ο εγγυητής ευθύνεται μόνο για το υπόλοιπο ποσό.
Αν άλλαξε η σύμβαση χωρίς υπογραφή;	Υπάρχει περίπτωση απαλλαγής εγγυητή.
Αν αποδειχθεί απάτη ή παραπλάνηση;	Η σύμβαση μπορεί να ακυρωθεί.

Συμπέρασμα

Η θέση του εγγυητή στα δάνεια απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή και ενημέρωση πριν τη συμφωνία. Ωστόσο, υπάρχουν πολλά νομικά ερείσματα για απαλλαγή, που χρειάζεται να αξιοποιηθούν με εξειδικευμένη νομική καθοδήγηση.

Η σωστή ενημέρωση, η συλλογή εγγράφων και η έγκαιρη συμβουλευτική είναι τα κλειδιά για να μην επωμιστεί ένας εγγυητής ένα άδικο βάρος.